ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ފަދަ ކަނޑުގެ މުހިންމު ނާރެސްތަކަށް ނުވަތަ ‘ޗޯކްޕޮއިންޓް’ ތަކަށް ހުރަސްއެޅުމަކީ، އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރތައް ސީދާ ހަލާކުކޮށްނުލި ކަމުގައިވިޔަސް، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައާއި މުދާ އުފުލުމުގެ ނިޒާމަށް (ސަޕްލައި ޗެއިން) ބޮޑެތި ލޮޅުންތަކެއް އަރާނެ ކަމެކެވެ. ޓެރަރިސްޓް ޖަމާޢަތްތަކުން ކަނޑުގެ މަގުތައް ބޭނުންކުރަނީ އެއްގަމުގެ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތަކުން ރެކިގެން މުހިންމު އަމާޒުތަކަށް ހަމަލާދިނުމަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން އައްސޭރިފަށާއި ބަނދަރުތަކުގެ ސަލާމަތީ ނިޒާމުގައި ހުރި ބަލިކަށިކަން ހާމަވެގެންދެއެވެ.
ރަތް ކަނޑު ފަދަ ސަރަޙައްދުތަކުގައި ދެމިގެންވާ ناسަލާމަތްތެރިކަމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރިއަށް ދިގުމުއްދަތުގެ ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބޮޑު ހަނގުރާމައެއް ނެތް ނަމަވެސް، ދަތުރުކުރާ މަގުތައް ބަދަލުކުރަންޖެހުމާއި ޚަރަދުތައް ބޮޑުވުމުގެ މައްސަލަ ދަނީ ކުރިމަތިވަމުންނެވެ.
ޢަރަބި ކަނޑާއި އެއާ ގުޅިފައިވާ ކަނޑުގެ މަގުތަކަކީ ދުނިޔޭގެ ނިޒާމުގައި އެންމެ މުހިންމު އެއް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ކޮރިޑޯއެވެ. ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ފެށިގެން ރަތް ކަނޑާއި ސުއޭޒް ކެނަލާ ހަމައަށް ގުޅިފައިވާ މި ސަރަޙައްދަކީ އޭޝިއާ، މެދުއިރުމަތި، އެފްރިކާ އަދި ޔޫރަޕާ ދެމެދު ހަކަތައާއި މުދަލާއި ޑޭޓާ ދައުރުވާ މައި ނާރެހެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ޖިއޮގްރަފީ ގޮތުން ބޮޑު ސަރަޙައްދެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުހިންމު އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރތައް ގުޅިފައިވާ ނިޒާމެކެވެ. އަދި މިހާރު މިއީ ޒަމާނީ ހަނގުރާމަތަކުގެ މައި މައިދާނަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.
ފަހުގެ ތަރައްޤީތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި، ދައުލަތްތަކާއި އެކި ޖަމާޢަތްތަކުން މި ނިޒާމަށް އަމާޒުކުރަނީ ތަފާތު ތިން ގޮތަކަށެވެ. އެއީ: ކަނޑުގެ މުހިންމު ހުރަސްތަކަށް (ޗޯކްޕޮއިންޓްސް) ހުރަސްއެޅުން، ކަނޑުމަގުން ވަގަށް ވަނުން (އިންފިލްޓްރޭޝަން)، އަދި ދެމިގެންވާ ކަނޑުމަތީގެ ناسަލާމަތްތެރިކަމެވެ. މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ބަލާއިރު، ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދަކީ މިހާރު އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާ ވާދަވެރިކަމުގެ މައި މައިދާނަށް ވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ.
ކަނޑުގެ ހުރަސްތަކަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ އެންމެ ބޮޑު މިސާލަކީ ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގައި އުފެދިފައިވާ މައްސަލައެވެ. ފާރިސީ ކަނޑުއޮޅިއާއި އޮމާން ކަނޑުއޮޅި ގުޅުވައިދޭ މި ހަނި ސަރަޙައްދަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ސަމާލުކަން ލިބިފައިވާ ތަނެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލާއި ލިކުއިފައިޑް ނެޗުރަލް ގޭސް (އެލް.އެން.ޖީ) ގެ ގާތްގަނޑަކަށް 20 އިންސައްތަ ދަތުރުކުރަނީ މި މަގުންނެވެ. އީރާނުން މި މަގު ބަންދުކޮށް ނުވަތަ އުޅަނދުފަހަރަށް ހަމަލާދިނުމުން، މުޅި ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ވަގުތުން ކުރެއެވެ. މިއީ ވަކިވަކި ބިނާތައް ހަލާކުކޮށްލުމުގެ ބަދަލުގައި، ވަޞީލަތްތައް ދައުރުވުމަށް ހުރަސްއަޅައިގެން ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އުކުޅެކެވެ.
ދެވަނަ އުކުޅަކީ ކަނޑުމަގުން ވަގަށް ވަދެގެން ދޭ ހަމަލާތަކެވެ. މީގެ އެންމެ ސާފު މިސާލަކީ 2008 ވަނަ އަހަރު ލަޝްކަރޭ ތައިބާއިން މުމްބާއީއަށް ދިން ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާއެވެ. އެ މީހުން ކަރާޗީ ބަނދަރުން ކަނޑުމަގުން އައިސް، އެއްގަމުގެ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތަކަށް ފިލައިގެން މުމްބާއީއަށް ވަނެވެ. މީގެން އެނގެނީ އައްސޭރިފަށުގެ ސަލާމަތީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވުމުން، ކަނޑަކީ އެއްގަމުގައި ހުރި މުހިންމު އަމާޒުތަކަށް ދިއުމަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ ފަސޭހަ މަގަކަށް ވެދާނެ ކަމެވެ.
ތިންވަނަ ކަމަކީ ރަތް ކަނޑާއި އަދަން ކަނޑުއޮޅި ފަދަ ސަރަޙައްދުތަކުގައި އޮންނަ ދެމިގެންވާ ناسަލާމަތްތެރިކަމެވެ. ސޯމާލިއާގެ ކަނޑުފޭރޭ މީހުންނާއި، އަލް-ޝަބާބް އަދި ޔަމަނުގެ ހޫޘީންގެ ހަރަކާތްތަކުގެ ސަބަބުން މި ސަރަޙައްދުގެ އަމާންކަން ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. ހޫޘީން ޑްރޯން އަދި މިސައިލް ބޭނުންކޮށްގެން ދޭ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ޝިޕިންގ ކުންފުނިތަކަށް ޖެހެނީ ދެކުނު އެފްރިކާގެ ‘ކޭޕް އޮފް ގުޑް ހޯޕް’ ވަށާލާފައި ދިގު މަގަކުން ދަތުރުކުރާށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދަތުރުގެ ވަގުތު އިތުރުވެ، މުދަލުގެ އަގު އުފުލިގެންދެއެވެ.
ޚުލާޞާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، ޢަރަބި ކަނޑާއި، ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި އަދި ރަތް ކަނޑަކީ އެކަތި އަނެކައްޗާ ގުޅިފައިވާ ނިޒާމެކެވެ. އެއް ސަރަޙައްދަކަށް ކުރާ އަސަރު މުޅި ދުނިޔެއަށް ފެތުރިގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން، ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދަކީ މިހާރު ހަމައެކަނި ދަތުރުފަތުރަށް އޮތް ތަނެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދުނިޔޭގެ އިޤްތިޞާދީ އަދި ސިޔާސީ ހަމަޖެހުން ދަމަހައްޓައިދޭ އެންމެ މުހިންމު އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރެވެ.